|
Bij de opzet van de Atlantikwall lag de nadruk in het begin op strategisch belangrijke plaatsen zoals havens en zeegaten. De Duitsers beschouwde ook Den Haag als potentieel interessant doelwit voor een invasie of een verrassingsaanval. Daarom kreeg Den Haag dan ook de op één na hoogste status. De bunkers, die een groot van het Haagse en het Wassenaarse grondgebied besloegen, kregen de naam
'Stützpunktgruppe Scheveningen'. De Stützpunktgruppe Scheveningen was opgebouwd uit 2 onderdelen namelijk de Stützpunktgruppe Scheveningen en het Stützpunkt Clingendael. Beiden grensden ook aan elkaar. De onderlinge grens liep van de Wittebrug (Raamweg) over de Kwekerijvaart naar de
Van Alkemadelaan en ver-
volgens door het militair oefenterrein naar de Hauptkampflinie (tankmuur). Ook naast de vele losse objecten langs de Hauptkampflinie en binnen het steunpunt, lag in beide onderdelen van de Stützpunktgruppe een aantal complexen.
Volgens een SS-kaart van 24 augustus 1944 bevonden zich in het eindstadium in de Stützpunktgruppe Scheveningen langs Hauptkampflinie aan
de kustzijde 8 Stützpunkte en 3 Widerstandsnester. Dit waren namelijk Stp XXXX ML (Marine Seeziel-Batterie Scheveningen Nord), Stp XXXXI H (Zwarte Pad), Stp XXXXII MH (Strand - Strandweg -zeewering),
Stp XXXXIII H (Scheveningen Haven), Stp XXXXIIIa H en Stp XXXXIIIb H (Radio Scheveningen), Stp XXXIIIc H (Batterie Westduinen Flak), Stp XXXXIV M (Marine Seeziel-Batterie Westduin), Wn66 HM, Wn67 HL en Wn68 H.
De kustbatterijen Scheveningen Nord en Westduin waren de meest belangrijke Stützpunkte. Een luchtafweerbatterij lag in Stp XXXXIIIc H. In de Westduinen lagen 2 radarcomplexen voor het op grote afstand zoeken naar zee- en luchtdoelen en nabij de Waterpartij
in het Van Stolkpark was een Europees commandocentrum van de Duitse
marine gevestigd.
In het militaire oefenterrein langs de Van Alkemadelaan was een artilleriebatterij opgesteld.
De overige bunkers hadden vooral te maken met de verdediging te land.
In het Stützpunkt Clingendael waren
de residentie en ook het commandocentrum van de Reichskommisar in park Clingendael en 3 Widerstandsnester met verzorgende functies de meest belangrijke complexen.
Overal binnen de Stützpunkten en langs de Hauptkampflinie stonden
verdedigingswerken.
De sterkte van al deze werken varieerde, van eenvoudige bouwsels
met 22 centimeter dunne muren en een dun betonnen dak tot aan gecompliceerde
werken met muren en daken van 3,5 meter dik, gewapend beton. Om
snel en economisch te kunnen bouwen waren de meeste bunkers gestandaardiseerd.
In hoofdgroepen onderverdeeld waren er wapenopstellingen (zoals
kanonkazematten), woonschuilplaatsen, munitiebergplaatsen, diverse commandoposten, verbindingsposten
(waaronder radarposten), onderkomens
met een ondersteunende
functie (zoals hospitalen, water- en voedselopslag) maar ook waarnemings- en vuurleidingposten.
Vanaf 6 mei 1943 werd de SS Oberführer Erwin Tzschoppe de Kommandeur des Verteidigungstabes Scheveningen en was met zijn staf gevestigd aan de Nieuwe
Parklaan 81. In geval van daadwerkelijke gevechten kon hij zich terugtrekken in de
commandobunker aan de Badhuisweg.
Vanaf februari 1941 lag de 82 Infanterie Divisie in Scheveningen gelegerd die in april 1942 weer werd vervangen door de 167 Infanterie Divisie. Deze divisie werd in februari 1943 naar het front in Rusland gestuurd en vervangen door een divisie bestaande uit oorspronkelijk grondpersoneel van de Duitse Luftwaffe. Dit was de 16 Luftwaffe Feld Division waarvan er circa 1000 man in de Stützpunktgruppe Scheveningen en Stützpunkt Clingendael gelegerd waren. Vanaf 3 september 1944 werd de laatste complete infanteriedivisie uit de kustverdediging teruggetrokken en was de bezetting aan de kust nog maar minimaal. Bij de verdediging van de Stützpunktgrupe waren op papier in totaal 3348 militairen betrokken. Naast
de inzet van
de troepen op de kustbatterijen, artillerie en infanterie kreeg ook het overige Duitse militaire en semi-militaire personeel een verdedigings-
taak in een Widerstandsnest toegewezen.
Via de onderstaande links komt u op de pagina waar de bunkers van de Stützpunktgruppe Scheveningen, het Stützpunkt Clingendael en enkele overige complexen beschreven wordt. Deze kunt u op 2 verschillende manieren bekijken, namelijk door middel van een tekstueel overzicht van
alle complexen of
door middel van een kaart met alle complexen.
|